Bırakalım Çocuklar Çocuk Olsun

Duyarım ve unuturum
Görürüm ve hatırlarım
Yaparım ve anlarım

- Konfüçyüs

SERBEST OYUNA NE OLDU?

Açık havada oynamak çocukların gelişimi ve öğrenmeleri için gereklidir. Açık alan iç mekanların sunamadığı pek çok imkanla doludur. Dış mekanda oynamak çocuklara yüksek düzeyde fiziksel aktivite, hayal gücü, keşfe açıklık, meraka teşvik ve dil gelişimi için uğraşı alanları sağlar. En önemlisi, onlara serbest oynama imkanı verir. Bu bilinen gerçeklere karşın çocukların serbest oyunlarında gittikçe azalan bir seyir gözleniyor.

Çocukların açık havada serbest oyunlarının azalmasını etkileyen faktörlere baktığımızda; yapılandırılmış faaliyetlerin artışı, güvenlik ve riskle ilgili olarak yüksek kaygı düzeyi, çocukların oyunları üzerindeki yetişkin kontrolü, akademik yönelimli okulların çokluğu ve serbest oyunun değerinin görmezden gelinmesiyle karşılaşıyoruz. Çocukların yaz tatili sırasında bile yapılandırılmış spor faaliyetlerine katıldıklarını ya da çeşitli oyun sistemleri ve teknolojik aletlerle iç mekanlara sıkıştıklarını söylemek abartı olmaz. Dışarıda çoğu yetişkinin çocuklara “O dalları toplama, bırak.” , “Üstünü kirletme.” “Uzağa gitme”, “Dikkatli ol!” dediklerini duyuyor, okulların teneffüs zamanlarını azalttığını veya tümden ortadan kaldırdığını biliyoruz. Ne yazık ki tüm bu etmenler, çocuklarla, onların serbestçe oyun oynama hakları arasında ciddi engeller teşkil ediyor.

Bu engelleri aşamamak, çocuklarımızı gelişim alanları açısından olumsuz etkiliyor. Örneğin, duygularını tanıma ve kendini kontrol edebilmede güçlükler çekmelerinin yanı sıra, çocuklar arasında depresyon ve kaygı bozukluğu vakalarında artış gözleniyor. Fiziksel sağlıkları açısından da obezite, diyabet, astım gibi rahatsızlıklarda artış olurken, çocukluk dönemine ait hiperaktivite ve obsesif kompülsif gibi düzensizlik tanılarının şimdilerde daha sık dile getirildiği görülüyor. Açık havada oynamaya imkanı olmayan çocuklarımız doğal ortamdaki serbest oyunun sağlayacağı pek çok gelişimsel faydadan yararlanamıyor.

SERBEST OYUNUN DEĞERİ

Çocuklar dışarıda serbest oyunla meşgul olduklarında, özgür olma, tercihlerde bulunma, şablonlarda daha uzakta olabilme imkanına sahip olur. Serbest oyunda herhangi bir yetişkin müdahalesi, yönlendirmesi veya kontrolü yoktur. Oyunu çocuklar başlatır ve bitirir, nasıl oynayacaklarına kendileri karar verirler. Böylesi bir özgürlük çocuklara verildiğinde, yüksek düzeyde sosyal etkileşim, karar verme, akıl yürütme gibi bilişsel beceriler, empati ve fiziksel hareketlilikle meşgul olmaları büyük olasılıktır. Buna karşılık, dikkat eksikliği, kaygı ve depresif bir ruh halini daha seyrek yaşarlar.

Açık havada ve doğada bulunmalarının kendine has faydaları vardır: Bir yeşil alan çocuklara, materyalleri farklı kullanma yollarını araştırma, çeşitli ortamları keşfetme ve kendi oyun deneyimlerini yaratma imkanını verir. Doğal ortamlar türlü türlüdür ve belli bir zamana ait değildir. Doğada oynayabilen çocuklar değişken toprak yapısının, iklimin ve doğal ortamın desteklediği zengin uyaranların etkisiyle, duyu ve duygu zenginliğine sahip olur. Çocuklar duyularıyla öğrenir, öğrenmek, dünyayla bağ kurmak ve onu anlamlandırmak için duyusal deneyimleri onların vaz geçilmez araçlarıdır: Görmek, hissetmek, dokunmak ve duymak. Açık hava ortamları, çocukların kendi düşüncelerini, merak ve yaratılarını yerleştirebilecekleri boş bir tuvale benzer.

LOOSE PARTS

Serbest oyunu çocuk yaşantısına yeniden nasıl geri getirebileceğimizi merak etmiş olabilirsiniz. Bunun yolu:
1- Doğa
2- Maceradan geçer.
Loose parts, maceracı ruhları destekleyen geniş olanaklar sunar.

Çocukların oynarken taşıyabildikleri, manipüle ve kontrol edebildikleri, değiştirebildikleri, açık uçlu loose parts materyalleri erken çocukluk dönemi öğrenme ortamları için çok caziptir. Bu bulunmuş nesne ve materyalleri çocuklar taşıyabilir, bir araya getirebilir, yeniden tasarlayabilir, sıralayabilir, parçalarına ayırıp sonsuz şekillerde yeniden birleştirebilirler. Materyaller hem tek başlarına hem de birlikte kullanılabildiği gibi, belirli bir talimat veya tarife göre bir araya gelmez. Çocuklar onları nasıl arzuluyorlarsa o hale dönüştürürler: Bir taş, bir hikayedeki karaktere dönüşebilir, bir meşe palamudu hayali bir çorbanın malzemesi olabilir. Bu nesneler sohbete ve etkileşime davet eder, işbirliği ve dayanışmayı teşvik eder. Loose parts, yaratıcılığı ve keşfetmeyi desteklediği için sosyal gelişimi destekler. Bütün bunlar, günümüzün yetişkin dünyasında yüksek değer taşıyan becerilerdir.

Çocuklar oyun tercihlerini en fazla çeşitlilik sunan materyaller üzerinden oluşturur. Onlar için tahta bir sopa bir kaydıraktan daha zengin bir seçenektir çünkü; sopa bir balık oltasına dönüşebilir, hayali bir karışımı karıştırmaya yarar, sihirli değnek olabildiği gibi salyangozlar için denge tahtası haline de gelebilir. Loose parts neredeyse sayısız değişken sunar, çocukların kendi hikayelerini yaratmalarını destekler.

Açık uçlu, hareketli, aktif öğrenmeyi teşvik eden bu gündelik veya doğal nesneleri çocukların oyunlarında görmek büyüleyicidir.

Grafiğin bütünü görmek için tıklayın>>

Bu yazı Caileigh Flannigan'ın blog yazısından derlenmiştir.
 Kaynak: https://www.fix.com/blog/get-children-playing-outside/
 Derleme: Rana Sancak
Paylaş:

Henüz yorum yapılmamış

Yorum yazın

*